قوله : و هو بعيد : يعنى اين استلزام تساوى بعيد - است . قوله : وقوفا فيما خالف الاصل على موضع اليقين : نصب وقوفا از اينرو است كه مفعول له بوده و عاملش ( عدم وجوب ) مىباشد . و مقصود از ( ماء موصول ) حكم و از ( اصل ) در اينجا برائت از تكليف است و مراد از موضع يقين موردى است كه دليل بر آن قائم شده با توجه به اين امور ترجمه تحت اللفظى اين عبارت اينست : ممكن است در صورت برنگشتن بگوئيم چيزى بر منفّر واجب نيست به جهت اينكه بايد در حكمى كه بر خلاف اصل برائت است منحصرا بر موردى كه دليل بر آن دلالت دارد توقف نمود . قوله : و هو الحمام : ضمير به [ موضع اليقين ] راجعست . قوله : ان لم نجعله : ضمير به [ حمام ] عائد است . قوله : يقع على الواحدة : صفت اسم جنس است . متن : و كذا الإشكال لو عاد البعض خاصة و كان كل من الذاهب و العائد واحدة بل الإشكال في العائد و إن كثر ، لعدم صدق عود الجميع الموجب للشاة . شرح فارسى : مرحوم شارح مىفرماين : و همچنين از موارد اشكال اين مورد است كه شخص دو كبوتر را كوچ دهد و فقط يكى از آن دو بازگردد بلكه مىتوان گفت در صورتى كه حيوان برگشته اگر متعدد نيز بوده و تعدادشان زياد باشد باز از نظر حكم شرعى مشكل است زيرا حكمى كه مدلول دليل است در جائى استكه تمام بازگردند و بديهى است در اينجا عود